Social Icons

เจาะลึกมวลสารพระสมเด็จวัดระฆัง



ข้ออนุญาตนำข้อเขียนของคุณสีกาอ่าง เจ้าของคอลัมม์ สนามพระวิภาวดี หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับวันที่ 3 เมษายน 2554 นำมาเป็นความรู้ให้กับทุกท่าน



จริงๆ ข้อความของคุณสีกาอ่างเจ้าของ blog (คุณพ่อ) เห็นว่าจะสอดคล้องกับหนังสือ "ชุดมรดกไทย 12 เล่ม ชุด เบญจภาคี 1 (โครงการสืบสารมรดกวัฒนธรรมไทย) เรื่อง การสร้างพระสมเด็จวัดระฆังโฆสิตาราม"


ที่กล่าวว่า "วัสดุที่ต่างกัน อายุต่างกัน จึงหดตัวไม่เท่ากัน จึงเกิดรอยแยกรอบๆ เม็ดมวลสารอย่างสม่ำเสมอ เป็นตำนานอันสำคัญที่สุดในการดูพระสมเด็จวัดระฆังแท้"

















ลักษณะเฉพาะของพระสมเด็จ จากคำบอกกล่าวและข้อเขียนของผู้รู้ หรือเซียนพระ ผู้เขียนพอจะสรุปได้ดังนี้คือ
1. เป็นพระเนื้อเก่า - เนื้อหนึกนุ่มนวลตา มีอายุประมาณ 146 ปี ผิวเป็นมันไม่แห้งกระด้าง เมื่อส่องแดดจะเป็นมันวาว มีคราบไคล ฝ้าขาว รวมทั้งมี "เนื้องอก"2. เนื้อพระหดตัว - มีรอยแยก ยุบ ย่น แตกลายงา แตกลานตามพื้นผิวเส้นซุ้มและขอบพระด้านหลัง และเป็นหลุมเป็นบ่อ เกิดจากมวลสารหลุดร่อน3. มีมวลสาร - แบ่งออกเป็น 2 แบบคือ



3.1 มวลสารชนิดหดตัวแยกออกจากเนื้อพระ ได้แก่ เม็ดพระธาตุ (สีขาวอมเหลือง ทำจากแป้งปูนหินบด หรือแป้งปูนที่ฉาบพระพุทธรูปบูชาเก่าบด นำมาผสมน้ำมันตังอิ๊วจับตัวเป็นเม็ดเล็กๆ) เกสรดอกไม้แห้ง ข้าวสุก เม็ดผงพุทธคุณ (ส่วนของเม็ดพระธาตุนี้ เจ้าของ blog เห็นต่างกับคุณสีกาอ่าง ตรงที่ เม็ดพระธาตุเป็นส่วนหนึ่งของมวลสาร ไม่ใช่มวลสาร เรียกว่าเม็ดพระธาตุ)



3.2 มวลสารชนิดแข็ง (ไม่หดตัว) อยู่ในรอยแยกของเนื้อพระที่หดตัว ได้แก่
-เม็ดแดง จากเศษเนื้อพระซุ้มกอหักป่น
-เม็ดอิฐิแดง จากเศษอิฐเตาเผาเปลือกหอยทะเล
-เม็ดดำ เม็ดผงถ่านเตาเผาเปลือกหอยทะเล
-ก้านธูปบูชาพระหักป่น

-เม็ดแร่หิน สีขาว สีข่าวขุ่น สีเทาอ่อน



เราลองมาดูจุดต่างๆ ที่บอกว่าเป็นลักษณะเฉพาะของพระสมเด็จวัดระฆัง โดยเฉพาะมวลสาร ซึ่งวิเคราะห์รูปโดยเจ้าของ blog เอง ตามรูปข้างล่าง







1. เนื้อพระเก่าละเอียดนุ่มนวลตา เป็นมันวาว มีฝ้าขาวปกคลุมและแตกลายงา
2. เม็ดพระธาตุแยกออกจากเนื้อพระ



มวลสารชนิดแข็งที่ฝังตัวอยู่ในรอยแยกของเนื้อพระที่หดตัว



เนื้อพระเก่าละเอียด นุ่มนวลตาเป็นมันวาว



เม็ดพระธาตุแยกออกจากเนื้อพระ



เกสรดอกไม้แห้งหดตัวแยกออกจากเนื้อพระ



เม็ดพระธาตุแยกออกจากเนื้อพระ



เม็ดพระธาตุแยกออกจากเนื้อพระ



เม็ดพระธาตุแยกออกจากเนื้อพระ



1.เนื้อพระเก่าละเอียดนุ่มนวลตา เป็นมันวาว
2.เม็ดพระธาตุแยกออกจากเนื้อพระ



1.เม็ดพระธาตุแยกออกจากเนื้อพระ (กรอบบน)
2.เนื้องอกผุดออกจากเนื้อพระ (กรอบล่าง ทั้งสองอัน)



มวลสารชนิดแข็งที่ฝังตัวอยู่ในรอยแยกของเนื้อพระที่หดตัว



เนื้องอกผุดออกจากเนื้อพระ



มวลสารชนิดแข็ง คือ เม็ดแดงจากเศษเนื้อพระซุ้มกอ แยกออกจากเนื้อพระ





พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่องค์นี้ ย่น และแตกลายงา มีมวลสารแตกต่างจากองค์อื่น ตรงกลางฐานชั้นที่ 1 จะมีเม็ดขาวผุดขึ้น และแตกตัว ออกเป็นเม็ดเล็ก ๆ คล้ายเป็น "เม็ดพระธาตุองค์จริงงอก" ปรากฎขึ้น ซึ่งค่อนข้างหายากมาก (อ่านเรื่องเม็ดพระธาตุองค์จริงงอก ได้ที่หัวข้อ เชื่อหรือไม่ว่า พระสมเด็จวัดระฆังมี “เนื้องอก” และ “เม็ดพระธาตุงอก”)





ที่มองเห็นในภาพนี้ เป็นด้านหลังพระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ใหญ่ อีกองค์หนึ่ง ที่มีรอยย่น รอยหลุมบ่อ จากการหลุดร่อนของมวลสาร และมีเม็ดมวลสารอยู่ในรอยแยกของเนื้อพระ สังเกตให้ดีจะมีเม็ดมวลสารชนิดแห้ง สีขาว 2 เม็ด (เม็ดเล็กและเม็ดใหญ่) ผุดขึ้นจากเนื้อพระ และแตกตัวออกเป็นเม็ดเล็ก ๆ เหมือนกับเป็น “เม็ดพระธาตุองค์จริงงอก” ค่อนข้างหายากมาก